Kỹ năng và việc làm

Chúng ta hiện đang ở giai đoạn đầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Nếu nhìn lại ba cuộc cách mạng trước, chúng ta sẽ thấy mỗi cuộc cách mạng đều tạo ra một sự thay đổi lớn trong xã hội. Nhưng trong cuộc cách mạng lần thứ tư này, chúng ta sẽ thấy những thay đổi chưa từng có vượt ngoài sự tưởng tượng của bất kỳ ai. Sự thay đổi sâu sắc nhất là tốc độ thay đổi và sự đột phá mà nó gây ra. Trước đây, thay đổi diễn ra với tốc độ chậm hơn, phải mất nhiều năm người ta mới cảm nhận được tác động đó nhưng trong cuộc cách mạng này, chỉ cần vài tháng, và nhiều thứ có thể bị đảo lộn. 

    Ngày nay, chúng ta bắt đầu thấy tự động hoá đang dần thay thế con người trong nhiều ngành công nghiệp. Những lao động thủ công bị thay thế đầu tiên bởi robots và chẳng mấy chốc những nhân viên văn phòng cũng sẽ bị thay thế bởi các “phần mềm thông minh”. Những thay đổi này sẽ tạo ra thách thức lớn cho nhiều quốc gia vì các nhà lãnh đạo sẽ phải đối phó với những đột phá và biến động kinh tế chưa từng có khi tốc độ thay đổi đang tăng nhanh. Hiện nay, một “cuộc chiến” đang diễn ra mà nhiều người không để ý đến: “cuộc tranh giành nhân tài” nơi một số nước đang chiêu mộ những người giỏi nhất và lỗi lạc nhất từ các nước khác. Việc cạnh tranh khốc liệt này nhắm đến những người có kỹ năng. Nhưng những “kĩ năng” này không còn giống với trước đây nữa. Nhiều kĩ năng quá mới và không được dạy ở trường đại học hay thậm chí hầu hết mọi người còn chưa biết đến.

Một báo cáo trong lĩnh vực công nghiệp gần đây chỉ ra rằng trên 60% các công ty không tìm được người có kĩ năng phù hợp ngay cả khi số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học thất nghiệp vẫn đang tăng lên. Ngày nay, sự tăng trưởng việc làm đang vượt quá khả năng của hệ thống giáo dục trong việc phát triển lực lượng lao động có tay nghề cao, khiến cho việc sinh viên phải tự học những kỹ năng này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết thay vì chờ đợi học từ nhà trường. Để thành công trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư này, sinh viên phải liên tục đọc về những thay đổi công nghệ để biết mình sẽ cần những kỹ năng nào và xây dựng năng lực vượt xa những gì đã được dạy ở trường lớp. Người học phải tích cực học từ nhiều nguồn như các khóa học trực tuyến mở cho đại chúng (MOOCs), trang web kỹ thuật, hướng dẫn trực tuyến, ... Bên cạnh kỹ năng kỹ thuật, sinh viên cần phát triển các kỹ năng mềm như giải quyết vấn đề, giao tiếp, cộng tác, sáng tạo và đổi mới.

Mặc dù ngày nay nhiều người học có laptop, điện thoại thông minh và có thể truy cập Internet mọi lúc, mọi nơi, nhưng câu hỏi đặt ra là có bao nhiêu người  trong số đó đang tận dụng ưu thế của đào tạo trực tuyến? Và bao nhiêu người đang phí hoài thời gian vào những thứ tầm thường từ Facebook, Twitter, Snapchat, Instagram, hay WeChat? Có bao nhiêu sinh viên có thể phân biệt được thông tin có giá trị trong số lượng lớn những “sao lãng số thức” này? Bao nhiêu sinh viên sử dụng Internet để giải trí thay vì học một cái gì đó hữu ích cho sự nghiệp của chính mình?

-----Original version-----

Skills and Jobs

We are currently at the beginning of the Fourth Industrial Revolution. If we look back at the first three revolutions, we will see that each revolution caused a massive change in society. But in this fourth, we will see unprecedented changes beyond anyone’s imagination. The most profound change is the speed of change and the disruption it causes. In the past, changes happened at a slower pace, it took several years for people to felt the impact but in this revolution, it only takes a few months, and many things can be turned upside down.

Today, people are beginning to see automation replaces human in many industries. The manual labors are the first casualty of robots but soon office workers will also be replaced by “smart software” too. These changes will create a big challenge to many countries as their leaders will have to deal with an unprecedented economic disruption and upheaval as the pace of change is accelerating. Currently, there is a “war” going on that many people do not pay attention: “The war for talents” where some countries are taking the best and the brightest workers from another. This competition for the skilled workers is fierce. But these “skills” are different from a few years ago. Many of the skills are so new, they are NOT taught at universities or even unknown to most people.

A recent industrial report indicated that over 60 percent of companies could not find people with the right skills even the number of unemployed college graduates is still increasing. Today the job growth is outpacing the ability of the education system to develop a skilled workforce, making it more critical than ever for students to learn these skills on their own instead of waiting for the school to teach them. To succeed in this fourth Industrial revolution, students must constantly read about technology changes so they know what skills that they will need and build competencies that go beyond what has been taught in the classroom. They must actively learn from multiple sources such as Massive Open Online Courses (MOOCs), Technical websites, Online tutorials, etc. Besides technical skills, they need to develop soft-skills such as problem-solving, communication, collaboration, creativity, and innovation.

Although today many students have a laptop, smartphone and are able to access the Internet the question is how many of them are taking advantage of the online training? And how many of them are wasting their time on trivial things from Facebook, Twitter, Snapchat, Instagram, and WeChat? How many students can distinguish valuable information from the vast amount of these “digital distractions?” How many students use the Internet for entertainment instead of learning something useful for their career?

(Categories: Advices to students - Prof. John Vu, Carnegie Mellon University, USA)